پایین بودن پلاکت خون در بارداری خطرناک است؟!

پایین بودن پلاکت خون در دوران بارداری، پس از کم خونی، دومین نوع شایع اختلال خونی است. بین ۵ تا ۸ درصد از زنان در طول بارداری با تعداد پلاکت خون پایین (ترومبوسیتوپنی) تشخیص داده می‌شود. بسیار نادر است که در دوران بارداری یا تولد مشکلی ایجاد شود. در ادامه درباره پایین بودن پلاکت خون در بارداری بیشتر صحبت خواهیم کرد.

پایین بودن پلاکت خون در بارداری

پلاکت‌ها چیست؟

پلاکت‌ها سلول‌های صفحه‌ای هستند که در خون فرد گردش می‌کنند و در صورت نیاز به لخته شدن آن کمک می‌کنند. اگر یک رگ خونی در بدن فرد آسیب ببیند، سیگنالی برای فعال شدن پلاکت‌ها ارسال می‌کند که سپس به ناحیه آسیب دیده می‌روند. هنگامی که پلاکت‌ها به رگ خونی آسیب دیده می‌رسانند، شاخک‌هایی رشد می‌کنند تا به آنها در تماس با ناحیه آسیب دیده کمک کنند. این کار باعث ایجاد لخته خون می‌شود و خونریزی بیش از حد را متوقف می‌کند.

سطح طبیعی پلاکت‌ها بین ۱۵۰ تا ۴۰۰ میلیون در هر میلی‌لیتر خون است. اگر بیش از ۴۰۰ میلیون داشته باشید، این بیماری ترومبوسیتوز نامیده می‌شود. اگر کمتر از ۱۵۰ میلیون داشته باشید به آن ترومبوسیتوپنی می‌گویند.

اکثر پزشکان توصیه می‌کنند که زنان در مراحلی از بارداری آزمایش خون کامل انجام دهند. این یک آزمایش معمول برای بررسی سطح پلاکت است.

چه چیزی باعث کاهش سطح پلاکت می‌شود؟

سه علت شایع پایین بودن پلاکت در بارداری عبارتند از: ترومبوسیتوپنی ایمنی، پره اکلامپسی و ترومبوسیتوپنی حاملگی.

ترومبوسیتوپنی ایمنی

ترومبوسیتوپنی ایمنی (ITP) یک وضعیت خودایمنی است که قبل از بارداری رخ می‌دهد، جایی که سیستم ایمنی بدن فرد به پلاکت‌های بدن حمله می‌کند. معمولاً پس از ابتلا به عفونت ویروسی در دوران کودکی ایجاد می‌شود.

معمولاً ITP به خوبی قبل از باردار شدن تشخیص داده می‌شود، اما گاهی اوقات در آزمایشات خون بارداری اولیه تشخیص داده می‌شود. اگر سطح پلاکت به کمتر از حد معینی برسد، معمولاً با استروئیدها درمان می‌شوید. اگر ITP دارید، احتمال پایین آمدن پلاکت در نوزادتان نیز افزایش می‌یابد. چندین علامت ترومبوسیتوپنی ایمنی وجود دارد:

  • کبودی به راحتی یا کبودی زیاد
  • بثوراتی که در پایین پاها ظاهر می شود. این در واقع خونریزی زیر پوست است.
  • وجود خون در ادرار یا مدفوع 
  • خونریزی لثه، یا خون بینی 
  • بریدگی‌هایی که مدت زیادی طول می‌کشد تا خونریزی متوقف شود
  • خونریزی شدید غیرمعمول در طول قاعدگی.
  • پره اکلامپسی

این وضعیتی است که با فشار خون بالا و پروتئین در ادرار بروز می‌کند. پایین بودن پلاکت ها می‌تواند نشان‌دهنده شکل شدیدتر پره اکلامپسی، معروف به سندرم HELLP باشد که اغلب در سه ماهه سوم دیده می‌شود.

سندرم HELLP یک بیماری جدی است که معمولاً به این معنی است که کودک شما باید فوراً به دنیا بیاید. سطح پلاکت کودک نرمال خواهد بود و چند هفته پس از تولد پلاکت‌های فرد نیز به محدوده طبیعی باز می‌گردد. اگر باردار هستید باید از علائم و نشانه‌های پره اکلامپسی آگاه باشید.

ترومبوسیتوپنی بارداری

ترومبوسیتوپنی بارداری

شایع‌ترین علت کاهش پلاکت‌ها در دوران بارداری، ترومبوسیتوپنی حاملگی است که در حدود ۵ تا ۸ درصد از بارداری‌های طبیعی، در سه ماهه سوم بارداری رخ می‌دهد. دقیقاً مشخص نیست که چرا رخ می‌دهد، اما تصور می‌شود که در نتیجه افزایش حجم خون در دوران بارداری به پایان برسد. در طول سه ماهه آخر، پلاسمای خون تقریباً ۵۰٪ افزایش می‌یابد.

با افزایش حجم پلاسما، پلاکت‌ها به طور موثر رقیق می‌شوند، به این معنی که پلاکت‌های کمتری در هر میلی‌لیتر خون وجود دارد. پلاکت‌های خون هنوز هم می‌توانند کار خود را انجام دهند و پس از تولد نوزاد به سطح طبیعی باز می‌گردند.

سایر علل احتمالی کاهش پلاکت عبارتند از:

  • برخی داروها مانند رقیق کننده‌های خون
  • عفونت‌های کلیه
  • مصرف بیش از حد الکل
  • انواع خاصی از سرطان

اگر در دوران بارداری پلاکت کم داشته باشم چه اتفاقی می‌افتد؟

اگر قبل از بارداری تعداد پلاکت بسیار پایینی دارید، یا در طی آزمایش بارداری اولیه مشخص شده است، احتمالاً ناشی از یک بیماری موجود یا دارویی است که مصرف می‌کنید.

متأسفانه هیچ آزمایش تشخیصی برای تعیین علت کاهش پلاکت‌ها وجود ندارد، بنابراین ممکن است لازم باشد به مرور زمان تحت نظر باشید تا پزشکتان تشخیص دهد که آیا ترومبوسیتوپنی خوش خیم است یا نشانه‌ای از مشکلات زمینه‌ای است.

اگر پلاکت‌های پایین در اواخر بارداری مشخص شود، پزشک شما به دنبال علائمی می‌شود که ممکن است پره اکلامپسی یا سندرم HELLP در حال توسعه باشد و بر اساس آن شما را درمان خواهد کرد.

بعید است که ترومبوسیتوپنی حاملگی نیاز به درمان داشته باشد زیرا هیچ مشکل یا عارضه ای ایجاد نمی کند. پزشک احتمالاً سطوح پلاکتی شما را کنترل خواهد کرد تا ببیند آیا همچنان کاهش می یابد یا ثابت می ماند.

خطرات پایین بودن پلاکت در دوران بارداری چیست؟

اگر پلاکت پایین دارید، دلیل اصلی نگرانی افزایش خطر خونریزی در طول یا بعد از تولد نوزادتان است. اگر نیاز به سزارین داشته باشید، این موضوع بسیار نگران کننده است، زیرا در زایمان سزارین خون از دست رفته بیشتر از زایمان طبیعی است.

در مقایسه با سایر اندام‌های بدن، رحم بیشترین میزان خون را دارد. در طول جراحی، رگ‌های خونی بزرگ با باز شدن دیواره رحم بریده می‌شوند. اکثر زنان سالم می‌توانند این از دست دادن خون را تحمل کنند، اما اگر خون شما نتواند به خوبی لخته شود، به دلیل پایین بودن پلاکت‌ها، خطر از دست دادن بیش از حد خون و انتقال خون را افزایش می‌دهد.

اگر درخواست یا نیاز به اپیدورال دارید، متخصص بیهوشی باید در مورد گذاشتن سوزن اپیدورال بسیار محتاط باشد. اگر سوراخی تصادفی در فضای اپیدورال ایجاد شود، می‌تواند باعث جمع شدن خون در یک مکان و فشار بر ستون فقرات شود (هماتوم اپیدورال نخاعی).

اگرچه این اتفاق نادر است، اما می‌تواند منجر به فلج دائمی و آسیب به ستون فقرات شود. بسیاری از متخصصین بیهوشی در مورد قرار دادن اپیدورال در صورتی که پلاکت‌ها بسیار پایین باشد، محتاط هستند. نقطه برش بسته به بیمارستان و پزشک می‌تواند متفاوت باشد. اگر سزارین از نظر پزشکی اجتناب ناپذیر باشد، به جای اپیدورال نخاعی از بیهوشی عمومی استفاده می‌شود.

انجام اپیدورال در هر زمانی بدون خطر نیست، بنابراین مطمئن شوید که از خطرات و مزایای انجام اپیدورال در حین زایمان مطلع هستید. اگر در مورد نداشتن گزینه اپیدورال نگران هستید، ممکن است ایده خوبی باشد که روش‌های کاهش درد طبیعی برای زایمان را بیاموزید.
کاهش پلاکت در دوران بارداری یک بیماری شایع است که معمولا پس از تولد اصلاح می‌شود. با این حال، اکثر پزشکان متخصص، سطح پایین پلاکت را به عنوان یک عامل خطر برای عوارض در نظر می‌گیرند، صرف نظر از اینکه ترومبوسیتوپنی چقدر خفیف است.

برای اکثر زنان، پایین بودن پلاکت خون به معنای نظارت بیشتر در دوران بارداری است تا مشخص شود که آیا علت اصلی وجود دارد یا خیر. با حمایت مناسب، پلاکت‌های پایین نباید تاثیر زیادی بر بارداری یا تولد بگذارد.

آیا پلاکت پایین در بارداری باید درمان شود؟

اینکه ترومبوسیتوپنی بارداری نیاز به درمان داشته باشد بسیار بعید است، زیرا باعث مشکلات یا عوارضی نخواهد شد. احتمالا پزشک میزان پلاکت خون را تحت نظر خواهد گرفت تا ببیند به کاهش ادامه می‌دهد یا ثابت می‌ماند.

چه زمانی می‌گوییم پلاکت خون پایین است؟

میزان طبیعی پلاکت بین ۱۵۰ تا ۴۰۰ میلیون در هر میلی‌لیتر خون است. اگر تعداد آن بیش از ۴۰۰ میلیون باشد، عارضه ترومبوسیتوز نام دارد. اگر تعدادشان کمتر از ۱۵۰ میلیون باشد، ترومبوسیتوپنی نام دارد.
بیشتر پزشکان به بانوان توصیه می‌کنند در مرحله‌ای از بارداری شمارش کامل خون انجام دهند. این یک آزمایش روتین برای بررسی سطح پلاکت خون است.

علت پلاکت پایین در بارداری چگونه تشخیص داده می‌شود؟

متاسفانه آزمایش تشخیصی برای تعیین دلیل کاهش پلاکت وجود ندارد، بنابراین فرد باید به صورت مداوم تحت آزمایش قرار بگیرید تا پزشک تشخیص دهد ترومبوسیتوپنی خوش‌خیم است یا خیر. اگر پلاکت پایین در مراحل بعدی بارداری تشخیص داده شود، پزشک به دنبال نشانه‌های پره اکلامپسی، یا سندرم HELLP خواهد بود و طبق آن به درمان می‌پردازد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

instagram logo call button